پنجشنبه، ۴ خرداد ۱۳۹۶   


دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان

بلوار استاد یوسف ثبوتی، پلاک 444

صندوق پستی 1159-45195 زنجان 66731-45137 ایران

دورنگار: 33155142 -024

تلفن: 33151 -024


طراحی و برنامه نويسی توسط مركز كامپيوتر دانشگاه تحصيلات تكميلي علوم پايه زنجان

خانه>دانشکده علوم زمین>
دانشکده علوم زمین
 
 

دفاعيه كارشناسي ارشد

بررسی تکتونیک فعال در پهنه‌ی گسلی میانه

صباح سهامی

استاد راهنما: مهتاب افلاکی - اسماعیل شبانیان

دانشکده علوم زمین

تاریخ: ۱۳۹۵-۱۰-۸

زمان: ۱۴:۳۰

مکان: آمفی تئاتر ترکمان

خلاصه: گستره¬ی مورد بررسی در شمال باخترایران، در خاور- جنوب¬خاور کوه¬های برقوش جای دارد. این پهنه، برخوردگاه سامانه¬های گسلی شمال تبریز و میانه به شمار می¬رود و در مرز سه قلمرو تکتونیکی بلوک پارسی، شمال¬باختر و تالش تعریف شده¬است. این قلمروها از میدان¬های تنش متفاوت متاثر بوده که پیرو آن، رژیم تکتونیکی و جنبش¬های گسلی یکتایی در هر قلمرو ایجاد شده¬است؛ با این وجود، مرز دقیق این تغییر یا گذار به درستی شناخته نشده¬است. از سوی دیگر، از دیرباز وضعیت دنباله¬ی جنوب¬خاوری گسله¬ی شمال تبریز به عنوان مرز پوسته¬ای میان دو قلمرو بلوک پارسی و شمال باختر در مدل¬های تکتونیکی و ژئودتیکی منطقه پرسش برانگیز بوده¬است. این پژوهش به طور ویژه بر روی سامانه¬ی گسلی میانه، با راستای شمال¬خاور- جنوب¬باختر، متمرکز شده¬است و تلاش دارد به دو پرسش اصلی پاسخ دهد: (1) کدام یک از سامانه¬های گسلی شمال تبریز و میانه کنترل ساختاری گستره را به دست دارند؟ به گفته¬ی بهتر، آیا سامانه¬ی گسلی میانه در جنوب¬باختر به گسله¬ی شمال تبریز پایان می¬پذیرد یا این سامانه پایانه¬ی جنوب-خاوری گسله¬ی شمال تبریز را به خود محدود می¬کند؟ (2) مرز گذار از میدان تنش بلوک پارسی (فشارش شمال-باختری) به میدان تنش معمول (فشارش شمال¬خاوری) در فلات ایران کجا است؟ برای یافتن پاسخ، تلاش شده¬است تا با بررسی تصویرهای ماهواره¬ای و مدل¬های فرازنمای رقومی استر و اس.آر.تی.ام، برداشت¬های میدانی ژئومرفیک و ساختاری (صفحه¬های گسلی خش¬لغزش¬دار) و وارونسازی داده¬های جنبشی گسلی، روندهای گسلی اصلی شناسایی شده و به نقشه درآید، تغییرات زمانی و مکانی وضعیت تنش گستره بررسی شود و سازوکار امروزی ساختارهای اصلی شناسایی شود. برپایه¬ی این بررسی¬ها، سامانه¬ی گسلی راستالغز چپ¬بر میانه شامل مجموعه¬ای از گسله¬های گرمی¬چای، ارس، طغای، شمال طغای و آیدوغموش است که با درازای کل 87 کیلومتر از شمال¬خاوری کوه¬های بزقوش تا جنوب-باختری آن گسترش دارد و به عنوان ساختار اصلی گستره، سامانه¬ی گسلی شمال تبریز را در بلوک باختری خود محدود می¬کند. نتایج وارون¬سازی داده¬های جنبشی گسلی (برداشت شده در 37 ایستگاه) نشانگر برقراری سه رژیم تنش متفاوت از پلیوسن تا به امروز در این گستره است. هر سه رژیم¬ تنش دیرین، میانه و جوان فشارشی بوده و به ترتیب راستای محور بیشینه تنش افقی (1) شمال¬باختر- جنوب¬خاور، شمالی- جنوبی و شمال¬خاور- جنوب¬باختر را نشان می¬دهند. این نتایج با آنچه از پژوهش¬های پیشین در شمال فلات ایران (گسله¬های شمال زنجان، سلطانیه و حوضه¬ی رسوبی ماهنشان- میانه) می¬شناسیم سازگار است. هم¬زمان با این پژوهش، بررسی¬ در دامنه¬ی جنوبی کوه¬های بزقوش بر استیلای فشارش امروزی شمال¬باختر- جنوب¬خاوری، سازگار با قلمرو بلوک پارسی، اشاره دارد و گویای این است که دره گرمی¬چای مرز میان این دو قلمرو تکتونیکی متفاوت است. با این وصف و با توجه به خمیدگی¬ای که سامانه¬ی گسلی چپ¬بر میانه در هندسه¬ی حوضه¬ی رسوبی سنوزوییک ماهنشان ایجاد کرده¬است، این سامانه¬ی گسلی باید یک گسله¬ی پی¬سنگی باشد و به عنوان مرز ژئودینامیک در گستره به شمار آید. واژه‌‌‌‌های کلیدی: سیستم گسلی میانه، شمال‌باختر ایران، کوه‌های بزقوش، وارون‌سازی داده‌های جنبشی گسله، وضعیت تنش کواترنری