آقای مسعود میرزایی، دانشجوی دکتری رشته فیزیک ماده چگال نرم و زیستی دانشکده فیزیک دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، با موفقیت از رساله دکتری خود با عنوان «نقش برهمکنش مونومر-مونومر در فرایندهای جدایی فاز مایع-مایع، فیبرزایی و تشکیل ژل» به راهنمایی دکتر حسین فضلی دفاع کرد.
این پژوهش به یکی از موضوعات مهم و نوظهور در مرز علوم فیزیک، زیستشناسی و پزشکی پرداخته است؛ موضوعی که به درک بهتر نحوه سازماندهی مولکولهای زیستی در سلولهای زنده و نقش آنها در سلامت و بیماری مربوط میشود. در سالهای اخیر، مطالعات گستردهای نشان دادهاند که بسیاری از فرآیندهای حیاتی سلولها از طریق چگالش و تجمع کنترلشده پروتئینها و اسیدهای نوکلئیک انجام میشود. اختلال در این فرآیندها میتواند به تشکیل ساختارهای غیرطبیعی و بروز بیماریهای تخریب عصبی نظیر آلزایمر و ALS منجر شود.
در این رساله، با بهرهگیری از شبیهسازیهای پیشرفته رایانهای و مدلهای فیزیکی، فرآیند جدایی فاز مایع-مایع، تشکیل ژل و ایجاد فیبرهای آمیلوئیدی مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که ویژگیهای ساختاری پروتئینها، نوع و شدت برهمکنشهای مولکولی، دما و میزان انعطافپذیری زنجیرهها نقش تعیینکنندهای در شکلگیری و تحول این ساختارهای زیستی دارند. همچنین چندین حالت مورفولوژیکی متمایز در فرآیند چگالش و گذار فازی شناسایی شد که درک دقیقتری از رفتار سامانههای زیستی پیچیده ارائه میدهد.
از یافتههای مهم این پژوهش میتوان به نقش تغییرات و اصلاحات مولکولی در کنترل رفتار پروتئینها اشاره کرد؛ عاملی که میتواند از تشکیل تجمعات بیماریزا جلوگیری کرده و مسیرهای جدیدی را برای توسعه روشهای درمانی و طراحی داروهای هدفمند در آینده پیش روی پژوهشگران قرار دهد. این نتایج نشان میدهد که شناخت دقیق سازوکارهای مولکولی حاکم بر چگالش پروتئینها میتواند به توسعه راهکارهای نوین برای مقابله با برخی بیماریهای مرتبط با تجمع پروتئینها کمک کند.
اهمیت این پژوهش تنها به توسعه دانش بنیادی محدود نمیشود. نتایج حاصل از آن میتواند در مطالعات مرتبط با بیماریهای عصبی، زیستفناوری و صنایع دارویی مورد استفاده قرار گیرد و به درک بهتر سازوکارهای مولکولی مؤثر بر سلامت انسان کمک کند. این دستاورد نمونهای از پژوهشهای مرز دانش است که با ایجاد پیوند میان علوم پایه و مسائل واقعی، زمینه را برای شکلگیری نوآوریهای علمی و فناورانه آینده فراهم میسازد.
بخشی از نتایج این رساله در قالب مقالات علمی در مجلات بینالمللی معتبر از جمله Soft Matter و European Physical Journal E (EPJE) منتشر شده و مورد توجه جامعه علمی این حوزه قرار گرفته است که نشاندهنده کیفیت علمی و جایگاه پژوهشی این فعالیت تحقیقاتی در سطح بینالمللی است.
این دستاورد علمی، اهمیت پژوهشهای بنیادی در شناخت سازوکارهای پیچیده حیات و نقش آنها در توسعه راهکارهای آینده برای ارتقای سلامت و کیفیت زندگی را بیش از پیش نمایان میسازد. روابط عمومی دانشگاه ضمن قدردانی از تلاشهای علمی انجامشده در این رساله، برای آقای دکتر مسعود میرزایی در ادامه فعالیتهای علمی و پژوهشی، موفقیتهای روزافزون و اثرگذاری بیشتر در عرصههای ملی و بینالمللی آرزو میکند.
پنجشنبه، ۲۸ خرداد ۱۴۰۵




طراحی شده توسط مرکز کامپیوتر دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
IP:[216.73.217.122] مرورگر: Mozilla/5.0 AppleWebKit/537.36 (KHTML, like Gecko; compatible; ClaudeBot/1.0; +claudebot@anthropic.com)