به گزارش روابط عمومی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، جلسه دفاع از رساله دکتری حسین محمدی، دانشجوی رشته فیزیک گرایش اپتیک دانشکده فیزیک، با عنوان »باریکههای چرخان کهکشانی-شکل« (Galactic-form Spinning Beams) به راهنمایی دکتر سیفاله رسولی برگزار شد و این رساله پس از ارائه و ارزیابی هیئت داوران، با موفقیت مورد دفاع قرار گرفت. این پژوهش پیش از برگزاری جلسه دفاع، با انتشار نتایج خود در مجله معتبر Communications Physics از مجموعه نشریاتNature Portfolio ، جایگاه خود را در عرصه پژوهشهای بینالمللی تثبیت کرده است.
امروزه نورهای ساختاریافته به یکی از پرکاربردترین محورهای پژوهش در اپتیک و فوتونیک تبدیل شدهاند. با این حال، تولید باریکههای نوری با توزیع شدت عرضیِ ساختاریافته که هنگام انتشار بهصورت پیوسته و قابلکنترل حول محور اپتیکی بچرخند و در عین حال شکل کلی خود را حفظ کنند، یکی از چالشهای بنیادین این حوزه به شمار میرفت. در رساله دکتری حسین محمدی، خانواده جدیدی از باریکههای ساختاریافته تحت عنوان «باریکههای چرخان کهکشانی-شکل» معرفی شده است. این باریکهها از طریق پراش نور تخت یا باریکه گاوسی از ساختارهای دامنهای مارپیچگونه با تناوب همزمان در جهات شعاعی و زاویهای تولید میشوند. الگوی حاصل شامل حلقههای هممرکزی از لکههای نوری است که به دلیل انحنای پرههای ساختار، هنگام انتشار حول محور اپتیکی میچرخند؛ دستاوردی که راه را برای توسعه فناوریهای مبتنی بر میدانهای نوری چرخان هموار میسازد.
نتایج شبیهسازی و تجربی نشان میدهد که این باریکهها بهطور ذاتی از واگرایی اندک و سرعت چرخش قابلکنترل برخوردار هستند. علاوه براین، در مواجهه با موانع فیزیکی یا نقصهای ساختاری، پایداری بالا و قابلیت خودترمیمی چشمگیری از خود نشان میدهند. به بیان دیگر، حتی در صورت بروز نقصهای ساختاری یا انسداد در مسیر انتشار، این میدانهای نوری میتوانند توزیع شدت عرضی اولیه خود را بازیابی کنند؛ قابلیتی کاربردی که بهویژه در ارتباطات نوری فضای آزاد اهمیت بالایی دارد.
برخلاف روشهای متداول گذشته در تولید باریکههای نوری چرخان— که اغلب با چرخش ناچیز یا ناپایدار همراه بودند، به چیدمانهای تداخلی پیچیده و حساس نیاز داشتند یا با واگرایی شدید مواجه میشدند— روش پیشنهادی مبتنی بر ساختارهای مارپیچگونه یک راهکار تکالمان، ساده، کمهزینه و صرفاً دامنهای ارائه میدهد. این طراحی کاربردی، علاوه بر سهولت در پیادهسازی تجربی، امکان دستیابی به دینامیک چرخشی پایدار و قابلکنترل، واگرایی کاهشیافته و حفظ رفتار چرخشی در طول انتشار را فراهم میسازد.
دستاوردهای این پژوهش ظرفیت بالایی برای بهکارگیری در فناوریهای پشرفته اپتیکی، از جمله میکروسکوپی، دستکاریهای پیشرفته اپتیکی (شامل چرخش و انتقال ذرات میکروسکوپی) و ارتباطات نوری فضای آزاد دارند.
انتشار نتایج این پژوهش در مجله Communications Physics از مجموعه نشریات معتبر Nature Portfolio— که با همکاری دکتر Li-Gang Wang به انجام رسیده است—پیش از برگزاری جلسه دفاع، بیانگر کیفیت علمی، نوآوری و جایگاه بینالمللی این رساله است. این موفقیت، علاوه بر تأیید ارزش علمی پژوهش، نشاندهنده توانمندی پژوهشگران دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان در تعاملات علمی بینالمللی و حضور مؤثر در عرصه پژوهشهای مرز دانش است.
سه شنبه، ۳۰ تیر ۱۴۰۵

طراحی شده توسط مرکز کامپیوتر دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
IP:[216.73.217.122] مرورگر: Mozilla/5.0 AppleWebKit/537.36 (KHTML, like Gecko; compatible; ClaudeBot/1.0; +claudebot@anthropic.com)