نشست علمی ـ فرهنگی «ایران و ژاپن؛ از جاده ابریشم تا عصر هوش مصنوعی» به همت کتابخانه ترکمان دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان و به مناسبت هفته کتاب ۱۴۰۵ با شعار «با کتاب گفتوگو کنیم»، روز شنبه ۲۳ آبانماه در سالن شیمی دانشگاه برگزار شد.
در این نشست، آقای دکتر سید آیت حسینی، عضو هیئت علمی گروه زبانها و ادبیات آسیای شرقی دانشگاه تهران و دانشآموخته دکتری زبانشناسی ژاپنی از دانشگاه توکیو، به بررسی پیشینه روابط فرهنگی ایران و ژاپن و روند شناخت، ترجمه و پذیرش فرهنگ و ادبیات ژاپن در ایران پرداخت.
در آغاز برنامه، آقای دکتر سعداله نصیری قیداری، رئیس دانشگاه، ضمن خیرمقدم به سخنران و حاضران، با اشاره به ظرفیتهای ژاپن در حوزه دیپلماسی فرهنگی و علمی، بر اهمیت شناخت تجربه تاریخی و فرهنگی این کشور تأکید کرد. ایشان همچنین با اشاره به خاطرهای از سفر خود به ژاپن و دیدار با فردی ژاپنی که ابیاتی از شاهنامه فردوسی را از حفظ میخواند، به نقش ادبیات در ایجاد پیوندهای فرهنگی و همدلی میان ملتها اشاره کرد.
در ادامه، پیام تصویری خانم سایتو، مدیر بخش اطلاعرسانی و فرهنگی سفارت ژاپن در ایران، پخش شد. ایشان ضمن بیان خاطرات سفر خود به زنجان و اشاره به مهماننوازی مردم این شهر، به برخی اشتراکات فرهنگی ایران و ژاپن، از جمله آیینهای مرتبط با انقلاب زمستانی و شب یلدا پرداختند و ادبیات را بستری ارزشمند برای شناخت فرهنگها و درک احساسات و آرزوهای مشترک ملتها دانستند.
در بخش اصلی نشست، دکتر حسینی با مرور شواهد تاریخی، به بررسی پیشینه ارتباطات ایران و ژاپن از دوران باستان و سدههای میانه پرداختند. معرفی آثار و اشیای تاریخی ایرانی موجود در ژاپن، تأثیر جاده ابریشم در انتقال عناصر فرهنگی میان دو سرزمین و بررسی قدیمیترین سند فارسی موجود در ژاپن، متعلق به قرن سیزدهم میلادی و دربردارنده ابیاتی از آثار فردوسی، فخرالدین اسعد گرگانی و رشیدالدین فضلالله همدانی، از جمله محورهای این بخش بود.
ایشان همچنین با اشاره به دوره صفویه و قاجار، روند شکلگیری شناخت ایرانیان از ژاپن را تشریح کردند و پیروزی ژاپن در جنگ با روسیه در سالهای ۱۹۰۴ و ۱۹۰۵ میلادی را از نقاط عطف افزایش توجه روشنفکران ایرانی به این کشور و تجربه پیشرفت آن برشمردند.
بخش دیگری از سخنرانی به سیر ورود ادبیات مدرن ژاپن به ایران اختصاص داشت. دکتر حسینی با معرفی جریان شعر هایکو و آثار نویسندگان برجسته ژاپنی، از جمله تانیزاکی، کاواباتا، میشیما، دازای و هاروکی موراکامی، به نقش ترجمه در آشنایی مخاطبان ایرانی با ادبیات این کشور پرداختند.
در ادامه، چالشهای ترجمه ادبیات ژاپن در ایران، از جمله ترجمه آثار از زبانهای واسطه، تعدد ترجمههای یک اثر و تأثیر فناوریهای نوین بر بازار نشر مورد بحث قرار گرفت. ایشان با اشاره به گسترش استفاده از هوش مصنوعی در ترجمه، تأکید کردند که این فناوری میتواند بهعنوان دستیار مترجم مورد استفاده قرار گیرد، اما جایگزین دانش زبانی، شناخت فرهنگی و خلاقیت مترجم در انتقال ظرافتهای ادبی نخواهد شد.
این نشست با طرح پرسشهایی از سوی حاضران درباره روابط فرهنگی ایران و ژاپن، آثار ترجمهشده ادبیات ژاپن و اهمیت ترجمه مستقیم از زبان اصلی ادامه یافت و با گفتوگو و تبادل نظر درباره ظرفیتهای ادبیات در تقویت شناخت متقابل فرهنگها به پایان رسید.
این برنامه با حضور استادان، دانشجویان و علاقهمندان به فرهنگ و ادبیات و نیز پروفسور یوسف ثبوتی، بنیانگذار دانشگاه، و با همکاری مرکز اطلاعرسانی و فرهنگی سفارت ژاپن در ایران برگزار شد.
شنبه، ۲۳ آبان ۱۴۰۵





طراحی شده توسط مرکز کامپیوتر دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
IP:[216.73.217.122] مرورگر: Mozilla/5.0 AppleWebKit/537.36 (KHTML, like Gecko; compatible; ClaudeBot/1.0; +claudebot@anthropic.com)